Özgün kaynak: Gifted Education International (SAGE) — “Examining Peer Bullying, Empathy, and Social Anxiety in Gifted and Typically Developing Students”, yayın tarihi 9 Ekim 2026.
Gifted Education International dergisinde Ekim 2026’da çevrimiçi yayımlanan bir araştırma, Türkiye’deki devlet okullarında okuyan öğrencilerle yapıldı. Çalışmaya 4-7. sınıflardan toplam 567 öğrenci katıldı; bunların 162’si üstün yetenekli olarak tanılanmış, 405’i ise tipik gelişim gösteren öğrencilerdi.
Araştırmacılar iki grubu üç açıdan karşılaştırdı: akran zorbalığı, empati ve sosyal kaygı. Veriler nicel bir anketle toplandı. Makalenin özetine göre üstün yetenekli öğrenciler akran zorbalığıyla ilgili anlamlı ölçüde daha yüksek düzeyler bildirdi; empati puanları da akranlarından daha yüksekti. Sosyal kaygı bakımından ise iki grup arasında anlamlı bir fark görülmedi.
Yazarlara göre bu tablo, empati becerileri güçlü olsa bile bu öğrencilerin akran ilişkilerinde daha kırılgan olabileceğine işaret ediyor. Çalışma ilişkisel tarama desenine dayanıyor; yani öğrencilerin kendi bildirimlerine göre grupları karşılaştırıyor ve bir neden-sonuç ilişkisi kurmuyor. Bulgular, bilişsel yetenek ile sosyal-duygusal gelişimin her zaman aynı hızda ilerlemediğini hatırlatıyor.
Bulgular belirli bir örnekleme dayanıyor. Özet; katılımcıların hangi illerden seçildiğini, zorbalığın hangi türlerinin (örneğin sözel ya da fiziksel) ölçüldüğünü ve öğrencilerin zorbalığa uğrayan mı, uygulayan mı olarak yanıt verdiğini ayrıca belirtmiyor. Bu ayrıntılar için makalenin tam metnine bakmak gerekiyor; özet dergide herkese açık, tam metne erişim ise yayıncının koşullarına bağlı.
Bu çalışma doğrudan Türkiye'deki öğrencilerle yapıldığı için, ülkemizdeki veliler ve öğretmenler için özellikle anlamlı. Akademik başarıya odaklanırken çocuğun arkadaşlık ilişkilerini, okulda kendini nasıl hissettiğini düzenli sormak gerekiyor; "Teneffüste kiminle vakit geçirdin?" gibi açık uçlu sorular, "Okul nasıldı?" sorusundan çoğu zaman daha fazlasını anlatır. Öğretmenler ve okul rehberlik servisleri için de üstün yetenekli öğrencileri zorbalık önleme çalışmalarının dışında bırakmamak gerektiğini gösteriyor.
Hazırlanış notu: Bu yazı, başında bağlantısı verilen özgün kaynağa dayanılarak yapay zeka desteğiyle hazırlandı ve yayından önce TÜZYEKSAV editörü tarafından kontrol edilip onaylandı. Kaynaktaki metin kopyalanmadı; görsel TÜZYEKSAV'a aittir.
