Türkiye Üstün Zekalılar ve Üstün Yetenekliler Eğitim, Kültür, Sağlık Vakfı

Eğitimlerinde Öğretmenlere ve Ailelere Düşen Görevler

Eğitimlerinde Öğretmen ve Velilere Düşen Görevler

Eğitimlerinde Öğretmenlere Düşen Görevler

Türkiye’de ne üstün zekalılar ne de üstün yetenekliler için yeteri kadar olanakların bulunmaması nedeniyle bu çocuklar özel eğitim alamamaktadırlar ve üstün yetenekli ve üstün zekalı çocuk olmasına rağmen programda başarısız olurlar. Bu nedenle, normal sınıf öğretmeninin sınıfındaki üstün zekalı, üstün yetenekli çocuklar için bazı düzenlemeler yapması kaçınılmazdır. Bu düzenlemelerde öğretmenlerin yapmaları gerekenlerle, yapmamaları gerekenler şöylece belirtilebilir:

Yapılması Gerekenler

  • Daha güç sorular sorarak, yeni düşünceler ve kavramlara ilişkin yeni uygulamalar geliştirmesini İsteyerek, düşüncelerine esneklik kazandırın ve alışılmışın dışındaki görüşlerini reddetmeyin.
  • Aynı konuda tek düze ve çok uzun ödevler vermek yerine, sınıf çalışmalarına ilişkin olarak özel araştırma, inceleme ödevleri verin.
  • Eğitsel kol başkanı olmalarına, etkinlikleri planlamalarına ve oyunları yönetmelerine fırsat tanıyın.
  • Yeteneklerinin farkında olmalarını ve değerini bilmelerini sağlayın ve sınıf düzeyini dikkate almadan, çocukların kendi hızlarında programda ilerlemelerine fırsat tanıyın.
  • Açık bir biçimde üstün oldukları derslerde daha üst düzeye çıkmalarını olası kılın. Bu alanlarda daha özgür ve ileri çalışmalarını teşvik edip, tekrarlayıcı alıştırmalardan uzak tutmaya çalışın. İlgilendikleri bir konuda özel proje geliştirmelerine fırsat tanıyın. Bu projeyi sınıf arkadaşlarıyla paylaşmalarını ve arkadaşlarına konuları öğretmelerini olası kılın.
  • Bu çocuklar için, ana babaları ve okul aile birliği ile ilişki kurup özel ders ya da en yakın üniversitelerden ders alabilmelerinin yollarını araştırın.

Üstün zekalı ve üstün yetenekli çocuklara öğretmenlik yapacaklarda bulunması gereken yeterlikler konusunda yapılmış çeşitli araştırmalar vardır. Bu araştırmalar sonucunda belirlenen en önemli öğretmen yeterliklerinin ilk onu aşağıda sıralanmıştır.

  • Öğrenmeye ilgili ve yeterli olma ve ilgi alanında çeşitlilik gösterme
  • Öğretimde sıra dışı yöntem ve yeterliliklere sahip olma
  • Adil ve tarafsız olma
  • İşbirlikçi demokratik tutum
  • Esnek olma
  • Espri duygusuna sahip olma
  • Ödüllendirme ve takdir etme becerilerine sahip olma
  • İnsanların sorunlarıyla ilgilenme
  • Hoş bir dış görünüş ve tavra sahip olma

Anne ve Babalara Öneriler

Üstün zekâlı bir çocuğa sahip anne-babalara şunlar önerilebilir.

  • Çocuğunuzu üstün yetenekli olduğu için değil, çocuğunuz olduğu için sevin.
  • Üstün zekâlı bir çocuğa sahip olmak, her anne ve baba için büyük mutluluk kaynağıdır. Bununla birlikte anne-baba açısından sahip olunan bu cevher, çocuğun üstün yeteneklerinin farkında olmak ve bu yeteneklerine uygun bir eğitim ortamı hazırlamak gibi ek sorumluluklar getirir.
  • Çocuğunuzun sorduğu sorulardan yola çıkarak, onu ilgilendiği konularda araştırmaya yönlendirin ve ilgi, yönelim ve isteklerini belirleyebilmesi için alternatifli ortamlar, zihinsel gelişimleri ne olursa olsun diğer akranları ile geçinmeyi öğrenebilecekleri sosyal ortamlar hazırlayın, asla, diğer çocuklarınızla veya akranları ile kıyaslamayın.
  • Üstün zekâlı çocukların sahip oldukları bilişsel kapasitelerinin kayba uğratılmaması için ebeveynleri tarafından ilgi ve istekleri doğrultusunda desteklenmesi çok önemlidir. Unutmamalıdır ki, üstün zekâlı çocuğun topluma yararlı bir birey olması, sadece kendi potansiyel gücüne değil, gereksinmelerine duyarlı bir aile ortamına bağlıdır.
  • Çocuğunuzun sorduğu soruları sabırla ve büyük bir zevkle cevaplamaya hazır olun.
  • Çocuğunuz için evde uyması gereken kurallar ve ölçütleri onunla birlikte belirleyin, aile üyeleri arasında tutarlılık olmasına özen gösterin.
  • Başarılarını aşırı abartmayın ve umursamaz ya da olduğundan aşağı biçimde değerlendirmeyin.
  • Beklentilerinizi çok aşağı ya da çok yukarıda tutmayın.
  • Mutlaka evde sorumluluklar ve görevler almasını sağlayın.
  • Asla evin patronu olmasına izin vermeyin, ancak ev içinde ve kendisiyle ilgili verilecek kararlarda onun fikrini alın.

Kaynakça
Yrd.Doç.Dr. Faruk Levent, Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çoluk Çocuk Dergisi, Sayı: 84, Kasım 2008, Syf: 16-17